Podatek od czynności cywilnoprawnych (skrót PCC) – pojęcie i zasady.

2020-08-07

Podatek od czynności prawnych (PCC) jest podatkiem, który należy rozliczyć w przypadku zawarcia umowy cywilnoprawnej. Obowiązek ten dotyczy przedsiębiorców, osób prawnych oraz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej.

 

Kiedy należy zapłacić PCC?

Art. 1 ust. 1 pkt.1 Ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych wymienia wszystkie czynności cywilnoprawne podlegające temu opodatkowaniu. Są to:

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych
  • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku
  •  umowy  darowizny –w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy
  • umowy dożywocia
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności –w części dotyczącej spłat lub dopłat
  • ustanowienie hipoteki
  • ustanowienie  odpłatnego  użytkowania,  w tym  nieprawidłowego,  oraz odpłatnej służebności
  • umowy depozytu nieprawidłowego
  • umowy spółki.

 

W jakim terminie należy zapłacić podatek PCC?

Podatek PCC należy uiścić w terminie 14 dni od moment powstania obowiązku zapłaty. Należy uzupełnić formularz PCC-3 i opłacić wymaganą kwotę. Ważne jest, iż o zapłacie podatku podatnik musi pamiętać sam. Urząd Skarbowy nie wzywa go do wywiązania się z tego obowiązku, ale w przypadku jego nieuregulowania może nałożyć karę na podatnika.

 

Jaką stawkę podatku PCC należy uiścić?

O wysokości stawek podatku PCC informuje nas art. 7 ust.1 Ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wynoszą one:

  • w przypadku umowy sprzedaży
  • nieruchomości,  rzeczy  ruchomych,  prawa  użytkowania  wieczystego, własnościowego  spółdzielczego  prawa  do  lokalu  mieszkalnego, spółdzielczego  prawa  do  lokalu  użytkowego  oraz  wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego  oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym –2%
  • innych praw majątkowych –1%
  • w przypadku umów zamiany, dożywocia, odział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny:
  • przy  przeniesieniu  własności nieruchomości,  rzeczy  ruchomych,  prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym –2%
  • przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych –1%
  • w przypadku umowy ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności –1%
  • w przypadku umowy pożyczki oraz depozytu nieprawidłowego –0,5%
  • w przypadku ustanowienia hipoteki:
  • na zabezpieczenie wierzytelności istniejących –od  kwoty  zabezpieczonej wierzytelności –0,1%
  • na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej –19zł
  • w przypadku umowy spółki –0,5%.

 

Czy występują zwolnienia z podatku PCC?

Tak. Nie w każdym przypadku występuje obowiązek zapłaty podatku PCC. Ze zwolnienia z płacenia tego podatku można skorzystać, gdy m.in.:

  • wartość nabytej rzeczy ruchomej jest mniejsza niż 1 000,00zł
  • zaciągnięto pożyczkę od najbliższej rodziny- z zastrzeżeniem, iż kwota takiej pożyczki od jednego członka najbliższej rodziny w okresie ostatnich 5 lat nie przekracza kwoty 9 637,00zł. Jeżeli zaś kwota ta miałaby zostać przekroczona należy ją udokumentować i zgłosić jej otrzymanie w odpowiednim Urzędzie Skarbowym
  • zaciągnięto pożyczkę od osób spoza najbliższej rodziny w kwocie nieprzekraczającej 1 000,00zł
  • w art. 9 Ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych zostały wymienione również pozostałe czynności cywilnoprawne zwolnione z obowiązku płatności podatku PCC.

 

Co w przypadku nieopłacenia podatku PCC?

W przypadku, gdy podatek PCC nie zostanie opłacony i Urząd Skarbowy wykryje ten fakt zostanie wszczęta kontrola. Będziemy zmuszeni opłacić zaległy podatek wraz z odsetkami oraz ewentualnymi pozostałymi sankcjami wymienionymi w przepisach karnoskarbowych.

Nieopłacenie podatku PCC może być traktowane na dwa sposoby, jako:

  • wykroczenie - gdy kwota podatku do zapłaty nie przekroczy pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia (w 2020 roku kwota ta wynosi 13 000,00zł)
  • przestępstwo karnoskarbowe - gdy kwota należnego podatku przekroczy pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia. Przestępstwo karnoskarbowe może być karane grzywną, a niekiedy nawet karą pozbawienia wolności.

 

Co zrobić, gdy nie został dotrzymany termin zapłaty PCC?

W przypadku nieumyślnego nieopłacenia podatku PCC lub niedotrzymania terminu jego zapłaty jest jeszcze wyjście. Należy wypełnić deklarację PCC-3, zapłacić zaległy podatek wraz z naliczonymi odsetkami oraz złożyć odpowiednie wyjaśnienie zawierające „czynny żal”. Pozwala to na zminimalizowanie skutków braku zapłaty podatku PCC w terminie.

Jeżeli zaś nie mamy pewności, czy powinniśmy uiścić podatek PCC należy skontaktować się z Urzędem Skarbowym, który powinien rozwiać wszelkie wątpliwości związane z opłaceniem podatku PCC w sytuacji w jakiej się znaleźliśmy.

 

Niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej ani porady podatkowej, a przedstawione treści mogą ulec przedawnieniu. Czytelnik wykorzystuje przedstawiony materiał dla własnych potrzeb, na własną odpowiedzialność. 

Cofnij do listy