Likwidacja spółki cywilnej

2020-01-23

 

Przyczyny rozwiązania umowy spółki

Zapisy Kodeksu cywilnego wskazują, że umowa spółki cywilnej ulega rozwiązaniu z upływem czasu określonego w umowie, osiągnięcia założonego w umowie celu, z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika, a także na mocy postanowienia sądu.

Wspólnicy mogą również rozwiązać spółkę w drodze wspólnej decyzji podjętej w drodze uchwały. Uchwała w tej kwestii musi być podjęta jednomyślnie i należy ją sporządzić na piśmie. Rozwiązanie spółki nastąpi z dniem podjęcia uchwały, albo z datą, która zostanie wskazana w uchwale.

W sytuacji spółki składającej się z dwóch wspólników, rozwiązanie spółki nastąpi, gdy jeden z nich wypowie swój udział. Spółka jest umową i nie może działać tylko z jednym wspólnikiem, dlatego w takiej sytuacji dochodzi do rozwiązania spółki cywilnej. Jeśli umowa spółki jest zawarta na czas nieokreślony, wówczas wypowiedzenia należy dokonać 3 miesiące przed końcem roku obrachunkowego. Wspólnik może wypowiedzieć udziały bez zachowania 3 miesięcznego okresu przed końcem roku obrachunkowego, ale tylko z ważnych powodów. W takim przypadku wypowiedzenie wymaga uzasadnienia. Wskazane jest zachowanie formy pisemnej wypowiedzenia.

 

Powiadomienie urzędów

Każdy ze wspólników, w terminie 7 dni od dnia rozwiązania spółki, jest zobowiązany do złożenia wniosku o wykreślenie z CEiDG.  Jeżeli wspólnik planuje prowadzić działalność gospodarczą w formie jednoosobowej, zobowiązany jest dokonać aktualizacji danych w CEiDG. Dokonując aktualizacji z urzędu zostaną zaktualizowane dane w zakresie numeru Regon, NIP i zgłoszenia do ZUS albo KRUS-u.

Aby wykreślić spółkę cywilną z rejestru numerów Regon, konieczne jest złożenie, w terminie 7 dni od daty uchwały o rozwiązaniu spółki, wniosku RG-OP. Wniosek, aby był skuteczny musi być podpisany przez wszystkich wspólników.

Wspólnicy nie mogą zapomnieć o obowiązkach wobec urzędu skarbowego. W terminie 7 dni od dnia rozwiązania spółki zobowiązani są do złożenia formularza NIP-2, a także VAT-Z. Zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (druk VAT-Z) jest podstawą do wykreślenia z rejestru podatników VAT i VAT-UE.

Wspólnicy nie powinny zapomnieć także o konieczności zamknięcia firmowego rachunku bankowego.

 

Podatek VAT

Zgodnie z zapisami art. 14 ust. 5 ustawy o VAT podatnicy zobowiązani są sporządzić spis z natury towarów, w stosunku do których odliczyli podatek naliczony.  Towarami w tej sytuacji są nie tylko towary handlowe i materiały, ale także środki trwałe i wyposażenie oraz różne postacie energii. Spis z natury sporządza się na dzień rozwiązania spółki.

O sporządzonym spisie z natury należy poinformować w formie papierowej urząd skarbowy, nie później niż w dniu złożenia deklaracji VAT-7, VAT-7K za okres obejmujący dzień rozwiązania spółki.

Na chwilę obecną nie ma obowiązkowego druku informacji o dokonanym spisie z natury. Niektóre urzędy skarbowe, w tym celu przygotowały formularz i oznaczyły go jako VAT-S1. Niemniej jednak nie jest to formularz obowiązujący na mocy rozporządzenia.

Zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy o VAT, informacja obejmuje:

  • fakt sporządzenia spisu z natury,
  • wartość towarów,
  • kwotę podatku należnego.

Spis z natury obejmuje wszystkie towary i materiały, które nie były przedmiotem dostawy i na jego podstawie określa się wysokość podatku należnego. Obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje na dzień rozwiązania spółki.

W składanej deklaracji VAT należy wykazać kwotę podatku należnego wynikającą ze spisu z natury.

Art. 14 ust. 9b wskazuje, że w sytuacji wystąpienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, do deklaracji VAT należy załączyć umowę spółki oraz wykaz rachunków bankowych byłych wspólników, na które ma nastąpić zwrot podatku VAT.

Urząd skarbowy dokonuje zwrotu w proporcji, w jakich wspólnicy uczestniczyli w zysku spółki. W przypadku, gdy umowa nie wskazuje proporcji udziału w zysku, przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe.

W sytuacji, gdy wspólnicy nie złożą umowy spółki oraz wykazu rachunków bankowych, wtedy przysługujący zwrot podatku VAT zostanie złożony do depozytu organu podatkowego.

 

Wykaz składników majątku

Konieczność sporządzenia wykazu majątku reguluje art. 24 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wykaz majątku to nie spis z natury, bowiem swoim zakresem obejmuje cały majątek, także środki trwałe i wyposażenie, bez znaczenia jest tutaj fakt czy przy zakupie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego czy też nie. Jest to spis całego majątku (rzeczy i wartości niematerialne i prawne) wykorzystywanego w działalności gospodarczej np. towary, materiały, półwyroby, wyroby gotowe, licencje, laptopy itd. Wykaz sporządzany jest na dzień likwidacji spółki, albo na dzień wystąpienia wspólnika i przechowuje się go w dokumentach na wypadek kontroli.

Elementy wykazu składników majątku:

  • Liczba porządkowa,
  • Nazwa składnika majątku,
  • Data nabycia,
  • Kwota wydatków poniesiona na nabycie składnika majątku,
  • Kwota wydatków poniesiona na nabycie składnika majątku zaliczona do kosztów uzyskania przychodów,
  • Wartość początkowa,
  • Metoda amortyzacji,
  • Suma odpisów amortyzacyjnych,
  • Informacja o kwocie i dacie wypłaty wspólnikowi środków pieniężnych wypłaconych z tytułu udziału w spółce, na dzień likwidacji lub wystąpienia.

 

Podział majątku

W pierwszej kolejności po rozwiązaniu spółki należy uregulować wszelkie zobowiązania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, także wobec  urzędu skarbowego i ZUS albo KRUS-u.

W kolejnym etapie z pozostałego majątku należy wspólnikom zwrócić wniesione do spółki wkłady. Zwraca się wspólnikom w naturze rzeczy, które wnieśli do spółki do używania oraz wypłaca się w pieniądzu wartość wkładu oznaczoną w umowie spółki, a gdy umowa tego nie określa – wartość, którą wkład miał w chwili wniesienia.

Należy zwrócić uwagę, że nie zwraca się wartości wkładu polegającego na użyczeniu spółce rzeczy należącej do wspólnika lub na świadczeniu usług przez wspólnika.

Ostatni etap to podział pozostałego majątku. Wspólnicy mają prawo do niego w takiej części, w jakiej uczestniczyli w zyskach. Na okoliczność podziału majątku powinna być sporządzona umowa, w której zostanie określone, jakie składniki majątku przechodzą na własność wspólnika, a także określi się kwestie ewentualnych rozliczeń finansowych (np. dopłat) pomiędzy byłymi wspólnikami.

 

Niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej ani porady podatkowej, a przedstawione treści mogą ulec przedawnieniu. Czytelnik wykorzystuje przedstawiony materiał dla własnych potrzeb, na własną odpowiedzialność. 

Cofnij do listy