Kara umowna a podatek dochodowy

2020-05-26

 

Pojęcie kary umownej zostało ujęte w przepisach Kodeksu cywilnego. W art. 483 zawarto przepis, iż naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania (wadliwie, po ustalonym terminie) zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy tj. kary umownej.  Należy zwrócić uwagę, iż zapis o niej oraz jej wysokości powinien zostać zawarty w umowie.

Otrzymanie kary umownej

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt. 4 Ustawy o PIT otrzymana kara umowna każdorazowo stanowi przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu. Kara umowna ujmowana jest na zasadzie metody kasowej, tzn. w momencie jej otrzymania. Faktyczne otrzymanie (wpływ na konto) kary umownej stanowi moment rozpoznania przychodu na gruncie podatku dochodowego. W tym przypadku nie ma znaczenia data wystawienia noty obciążeniowej.

Zapłata kary umownej

Art. 23 ust. 1 pkt 19 Ustawy o PIT wymienia sytuacje, w których kara umowna nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Dotyczy to kar umownych z tytułu:

  • wad dostarczonych towarów
  • wad wykonanych robót i usług
  • zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad
  • zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług

Jeżeli zaś przedsiębiorca zostanie obciążony karą umowną z innego tytułu, niż wymienione powyżej, istnieje szansa, iż będzie mógł go uznać za koszt uzyskania przychodu. Należy jednak pamiętać, iż każdą kwalifikację kary umownej do kosztów uzyskania przychodów należy analizować indywidualnie.

Od 2019 roku obserwujemy nowe podejście ze strony organów podatkowych do kwestii kar umownych. Zgodnie z obecnym trendem wszelkie kary umowne nie stanowią kosztu podatkowego. Pojęcie „wadliwości” należy interpretować w odniesieniu do każdego przypadku nienależytego wykonania obowiązków dłużnika. Niezawinione opóźnienie wykonania świadczenia stanowi także wadę.  Bez znaczenia jest fakt czy odpowiedzialność jest oparta na zasadzie ryzyka czy na zasadzie winy. Oznacza to, że kara umowna zapłacona z tytułu nieterminowego zrealizowania świadczenia (wina podmiotu nie ma tu znaczenia) nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.

Interpretacje organów skarbowych: 0111-KDIB1-3.4010.214.2019.1.MO, 16.07.2019 r.   0111-KDIB1-1.4010.65.2019.1.ŚS, 15.05.2019 r.  0112-KDIL3-3.4011.174.2019.2.MC, 17.06.2019 r.

 

Reasumując, otrzymanie kary umownej zawsze stanowi przychód podatkowy niezależnie od tego, czy dłużnik będzie mógł zaliczyć ją do kosztów uzyskania przychodu. Zapłacone kary umowne co do zasady nie będą stanowiły kosztu podatkowego. Warto jednak rozważyć wystąpienie o interpretację indywidualną.

 

Niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej ani porady podatkowej, a przedstawione treści mogą ulec przedawnieniu. Czytelnik wykorzystuje przedstawiony materiał dla własnych potrzeb, na własną odpowiedzialność. 

Cofnij do listy