Czy faktura pro forma pełni rolę oferty handlowej?

2019-05-30

Faktura pro forma jest wielokrotnie wykorzystywana przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. Nie każdy jednak nawet doświadczony przedsiębiorca dokładnie wie jakie konsekwencje wiążą się z jej wystawieniem i kiedy powinna być stosowana.

Czym jest faktura pro forma?

Pomimo tego, iż ustawodawca w żadnym przepisie ustawy o podatku VAT ani w aktach wykonawczych nie uregulował kwestii związanych z fakturami pro forma, to w relacjach handlowych bardzo często wykorzystywane są tego typu faktury. Sam dokument stosowany jest w obrocie gospodarczym i może być dokumentem określającym kwotę do zapłaty za przyszłą dostawę towaru lub wykonanie usługi, formą wezwania do zapłaty, a także dokumentem wystawianym dla kontrahenta przed zapłatą przez niego zaliczki za przyszłą dostawę towaru lub wykonanie usługi, informującym w szczególności o kwocie wymaganej zaliczki. Musimy wiedzieć, że faktury pro forma wystawia się zawsze przed otrzymaniem zapłaty za dany towar czy też usługę. Wystawianie faktury tego typu po otrzymaniu zapłaty jest zabronione prawem. W takim przypadku fakt otrzymania zapłaty należy udokumentować fakturą VAT, którą należy wystawić nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy towaru, lub usługi. Musimy też mieć świadomość, że samo wystawienie faktury pro formy nie zwalnia podatnika z obowiązku wystawienia faktury na zasadach ogólnych. Nie ma też możliwości ujmowania jej w księgach podatkowych. Faktura pro forma nie powoduje skutków w zakresie podatku VAT, to znaczy nie ma tu obowiązku zapłaty wykazanego w tym dokumencie podatku, a także nie stanowi dla kontrahenta podstawy do odliczenia wykazanego w tym dokumencie podatku VAT. Nie dokumentuje również przychodu i kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym. Nie ma zatem skutków prawnych w tym rozumieniu.

Czy faktura pro forma to oferta handlowa?

Kodeks cywilny mówi wyraźnie, że fakturę pro forma, można traktować także jako ofertę handlową. Szczegółowy zapis znajdujemy w artykule 66 kodeksu cywilnego. Mówi on: „oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy”. W samej fakturze pro forma możemy zaś znaleźć wszelkie dane, które jednocześnie znajdziemy w każdej zwykłej umowie, sporządzonej celem zaoferowania danego produktu. Mamy tutaj i oznaczenie stron, przedmiot sprzedaży oraz termin płatności. Jeśli zatem kontrahent zdecyduje się na dokonanie płatności, wedle danych, które zostały mu podane przez oferenta, to de facto mamy do czynienia z prawnym zawarciem umowy. Jednocześnie musimy mieć świadomość, że faktura pro forma nie jest dokumentem w sensie księgowym. Jesteśmy w stanie bowiem wyobrazić sobie sytuacje, że faktura ostateczna znacznie będzie się różnić od faktury pro forma. Tym bardziej zatem można ją potraktować jako ofertę handlową. Jest ona zapowiedzią dokumentu, który zostanie kiedyś wystawiony. To oznacza, że w obrocie handlowym jest ona też ofertą zawarcia umowy i zapowiedzią, że zostanie w najbliższym czasie wystawiona ostateczna faktura VAT.

 

Niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej ani porady podatkowej, a przedstawione treści mogą ulec przedawnieniu. Czytelnik wykorzystuje przedstawiony materiał dla własnych potrzeb, na własną odpowiedzialność. 

Cofnij do listy